Tầm Quan Trọng Của Cử Chỉ Trong Sự Phát Triển Ngôn Ngữ Ở Trẻ Nhỏ

1. Đôi bàn tay nhỏ xíu nói lên nhiều điều lắm ba mẹ ơi!

Hơn 12 năm đi dạy, cô Luyến thấy rất nhiều ba mẹ chỉ chăm chăm đợi con phát ra thành tiếng mà quên mất một tín hiệu cực kỳ quan trọng: cử chỉ cơ thể. Thực ra, trước khi biết cất tiếng gọi "mẹ ơi", con đã học cách "nói" bằng tay rồi. Nhiều nghiên cứu khoa học cũng chỉ ra rằng, những đứa trẻ biết kết hợp điệu bộ tay chân sớm thường có vốn từ phát triển rất tốt khi lớn lên. Thế nên, cái vẫy tay, cái chỉ tay hay cái lắc đầu của con chính là những viên gạch đầu tiên xây dựng nên ngôn ngữ đấy.

2. Con học "nói" bằng cử chỉ qua các mốc tuổi nào?

Mỗi giai đoạn con sẽ giao tiếp bằng cơ thể theo một cách riêng, ba mẹ thử để ý xem con mình đang ở mốc nào nhé:

Từ 8 đến 12 tháng: Lúc này bàn tay là công cụ giao tiếp chính. Con muốn bế thì giơ hai tay lên, không thích ăn thì lắc đầu lia lịa, muốn lấy cái gì thì chỉ tay thẳng vào món đồ đó. Thấy mẹ đi làm về là biết mừng rỡ vẫy tay.

Từ 12 đến 18 tháng: Con bắt đầu kết hợp cử chỉ với những từ đơn giản. Ví dụ con vừa vẫy tay vừa nói "bai bai", hay tay chỉ vào hộp sữa miệng gọi "sữa". Sự kết hợp này cho thấy con đang tiến bộ rất nhanh.

Từ 18 đến 24 tháng: Vốn từ tăng lên, con bắt đầu nói được nhiều từ hơn và cử chỉ lúc này dùng để bổ trợ cho câu nói rõ nghĩa hơn. Con vừa nói "mẹ bế" vừa dang rộng tay để nũng nịu.

3. Cử chỉ giúp mình đoán trước được khả năng nói của con

Với các bé chậm nói, nhìn cách con dùng cử chỉ sẽ giúp các cô đoán được phần nào sự phát triển ngôn ngữ của con sau này. Thường có 3 kiểu cử chỉ mà ba mẹ cần khuyến khích con làm:

Cử chỉ chỉ chỏ (Trực chỉ): Con chỉ tay vào quyển sách, đưa quả bóng cho mẹ. Đây là cách con muốn rủ ba mẹ cùng chú ý vào một thứ con quan tâm.

Cử chỉ bắt chước (Biểu tượng): Con áp cái đồ chơi vào tai làm bộ như đang nghe điện thoại, hay đưa cái cốc rỗng lên miệng giả vờ uống nước. Cái này cho thấy con bắt đầu hiểu chức năng của các đồ vật rồi đấy.

Cử chỉ tượng trưng: Con khoanh tay xin, hay chắp tay cúi đầu. Những cử chỉ này mang tính xã hội và giao tiếp rất cao.

4. Ba mẹ nên làm gì để khuyến khích con dùng cử chỉ?

Tương tác tay chân khi nói chuyện: Khi nói chuyện với con, ba mẹ nhớ dùng thêm điệu bộ cơ thể. Ví dụ nói "Quả bóng to lắm" thì hai tay vòng lại vẽ một vòng tròn lớn. Con nhìn và bắt chước sẽ nhớ từ lâu hơn.

Khuyến khích con thể hiện bằng hành động: Thay vì con vừa khóc là mình vội đưa đồ ngay, ba mẹ hãy kiên nhẫn hỏi: "Con muốn gì, chỉ cho mẹ xem nào?". Khi con chỉ tay vào món đồ, hãy khen ngợi con.

Chơi các trò chơi vận động bàn tay: Mấy trò dân gian như "chi chi chành chành", "nu na nu nống" hay dạy con tập vẫy tay, tập đập tay (hi-five) cực kỳ tốt cho sự phát triển của con.

5. Lời kết

Cử chỉ tay chân chính là tiếng nói đầu đời của con. Khuyến khích con dùng tay, dùng mắt để giao tiếp từ sớm sẽ là bệ phóng vững chắc giúp con nhanh biết nói hơn. Ba mẹ hãy đồng hành, chơi cùng con thật nhiều và kiên nhẫn lắng nghe "ngôn ngữ không lời" của con nhé!

Ba Mẹ Cần Lời Khuyên Chuyên Sâu Cho Bé?

Mỗi bạn nhỏ đều có một nhịp độ phát triển riêng, chẳng bé nào giống bé nào. Nếu ba mẹ đang canh cánh nỗi lo về việc phát triển ngôn ngữ của con, đừng ôm nỗi lo một mình, hãy tâm sự với người có chuyên môn nhé.

• 👉 Tâm sự cùng Cô Trương Luyến: 0909 638 762
• 👉 Tìm hiểu thêm: Các phương pháp can thiệp sớm tự nhiên và hiệu quả tại phòng học.